Jak eAgronom może pomóc w tworzeniu planu nawożenia azotem?

Nowa dyrektywa azotanowa jest obecnie na ustach wszystkich rolników. Wymaga się od nich coraz więcej, jednak nowe przepisy są skomplikowane i bardzo zależne od charakteru gospodarstwa. W efekcie, nadal wielu rolników nie wie o co chodzi i czego się od nich oczekuje. To ważna informacja, zwłaszcza, że na tych którzy nie dostosują się do nowych przepisów rolniczych, czekają kary.

Jakie są główne założenia nowego programu azotanowego, który wszedł w życie od 1 stycznia 2019, jak program eAgronom może pomóc w tworzeniu kalkulatora nawozowego, planu nawożenia i ewidencji upraw zobaczcie w artykule. FILM NA DOLE STRONY!

Dyrektywa Azotanowa – o czym mówi?

„Program działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu” – został przyjęty zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów już 27 lipca 2018 roku na mocy Dyrektywy Azotanowej z 1991 r., która mówi o kontrolowaniu poziomu azotanów zarówno w wodach gruntowych jak i otwartych oraz wdrażaniu niezbędnych działań, które mają walczyć z zanieczyszczeniami, i przeciwdziałaniu przekraczaniu przyjętego poziomu azotanów.

 

Potocznie określana, dyrektywą azotanową – ma na celu chronić wody przed negatywnymi skutkami zanieczyszczeń pochodzących od azotanów ze źródeł rolniczych.

Polityka rolna musi uwzględniać dobro środowiska

Problemy powstałe w dużej mierze przez rosnącą hodowlę zwierząt, zwracają naszą uwagę na kwestie ochrony środowiska na terenach wiejskich.  Dokument o „Perspektywach Wspólnej Polityki Rolnej” Unii Europejskiej na lata 2014-2020 mówi właśnie m.in. o wdrażaniu wspólnych dobrych praktyk w celu ochrony środowiska.

 

Nawozy zawierające azot i oborniki są potrzebne w rolnictwie, problem polega jednak na tym, że w nadmiarze azotany stanowią zagrożenie zarówno dla środowiska jak i ludzi.

 

Jedynie wspólne i zjednoczone działania rolników pozwolą ograniczyć problem zanieczyszczenia wód azotanami spowodowanymi przez nadmierne nawożenie tym pierwiastkiem i przez produkty wykorzystywanymi w rolnictwie. Dlatego, polityka rolna powinna mieć na uwadze:

  • zabezpieczenie sposobu w jaki są wykorzystywane wody
  • zabezpieczenie miejsc składowania środków rolnych zawierających azot
  • wdrożenie nowych praktyk grospodorowania gruntami

Azot szkodzi rolnikom?

Rolnicy wykorzystują duże ilości azotu na swoich polach, wielokrotnie przekraczając zapotrzebowanie danej uprawy. Działanie to często prowadzi do odparowania azotu do atmosfery, szczególnie tego w formie amidowej. W przypadku kiedy azot w danym nawozie „ucieka” poza pole, rolnik nie tylko traci pieniądze wydane na nawóz, ale również traci na inwestycji w uprawę, która znacznie zmniejsza swoją wydajność, co prowadzi do niższych plonów. Dlatego tak istotne jest zastosowanie odpowiedniej ilości nawozu azotowego uwzględniając fazy rozwoju rośliny.

Koszt ucieczki azotu z pola = koszt nawozu + koszt zasiewów

Jednak, ani przenawożenie ani niedobór azotu nie są korzystne dla roślin, co również przekłada się na gorszy wynik finansowy dla rolnika. Rozwiązaniem w tej sytuacji jest dokonanie przeliczenia w gospodarstwie ile w rzeczywistości konkretna uprawa potrzebuje danego nawozu. Zasiane plony, które dostaną wystarczającą ilość składników pokarmowych i niezbędnych minerałów do wzrostu, sprawią, że rolnik uniknie dodatkowych kosztów na niepotrzebnym przenawożeniu azotem. Unikając sypania bez powodu – „na wszelki wypadek” zaoszczędza sporo pieniędzy. Każdy rolnik z doświadczenia wie jaki potencjał plonotwórczy ma jego pole i jakiego plonu z danej uprawy może się spodziewać. Mniejsza ilość azotu na polu, również może gwarantować wysokie zbiory jak w latach ubiegłych, dając wyniki do których rolnik dąży.

Wymogi nowego programu azotanowego

To co należy zrobić, żeby dostosować się do wymogów nowego programu azotanowego to w przypadku:

  • Małych gospodarstw

Wszystkie gospodarstwa poniżej 10 ha lub do 10 DJP mają obowiązek dostosowania się do działań wymaganych przez Dyrektywę

  • Średnich gospodarstw

Wszystkie gospodarstwa powyżej 10 ha lub mające więcej niż 10 DJP mają obowiązek dostosowania się do działań wymaganych przez Dyrektywę oraz stworzenia ewidencji nawożenia azotem.

  • Dużych gospodarstw

Wszystkie gospodarstwa powyżej 100 ha użytków rolnych lub 50 ha upraw intensywnych lub mające więcej niż 60 DJP mają obowiązek dostosowania się do działań wymaganych przez Dyrektywę, stworzenia ewidencji nawożenia azotem oraz przygotowania uproszczonego planu nawożenia azotem (oparty na bilansie azotu)

  • Bardzo dużych gospodarstw z chowiem lub hodowlą

Wszystkie gospodarstwa powyżej 40 tys. stanowisk dla drobiu lub ponad 2 tys. stanowisk dla świń o wadze ponad 30 kg lub z 750 stanowiskami dla macior mają obowiązek dostosowania się do działań wymaganych przez Dyrektywę, stworzenia ewidencji nawożenia azotem oraz przygotowania planu nawożenia azotem (opartego o analizę gleby. Analiza musi być zatwierdzona przez stację chemiczno-rolniczą z kopią przesłaną do wójta lub burmistrza).

 

Wypróbuj ewidencję nawożenia azotem w eAgronom

Co się zmieniło od 1 stycznia 2019 roku?

O ile program wszedł w życie już dobre kilka miesięcy temu i rolnicy mieli już dużo czasu, żeby zapoznać się z jego wymaganiami to jednak nadal nowością zarówno same wymogi jak i sposób ich wykonania:

• Prowadzenie Ewidencji nawożenia azotem (nie wszystkie GR)

• Prowadzenie Planu Nawożenia Azotem (nie wszystkie GR)

• Dostosowanie miejsc w których przechowywany jest nawóz naturalny zgodnie z zaleceniami programu azotanowego

Inne ograniczenia przy stosowaniu nawozów zawierających azot, dotyczą:

• Odległości od wód powierzchniowych

• Nachylenia terenu

• Okresów nawożenia

• Sposobów przechowywania nawozów

• Ograniczenie maksymalnej dawki azotu dla wybranych upraw (dla nawozów naturalnych pozostaje limit 170 kg N/ha)

• Sposobów nawożenia

Ważne dla rolników jest również to, że mogą używać nawozów zawierających azot dopiero po 1 marca, bez względu na to jaka była wcześniej pogoda.

Więcej szczegółów: Program Azotanowy

Ewidencja nawożenia azotem i plan azotanowy

Obowiązek prowadzenia ewidencji nawożenia azotem obejmuje wszystkie gospodarstwa powyżej 10 ha lub 10 DJP w gospodarstwie. Ewidencja powinna zawierać listę zabiegów agrotechnicznych związanych z nawożeniem azotem tj. data nawożenia, uprawę, powierzchnię upraw, powierzchnię zastosowania nawozu, rodzaj nawozu i zawartość Azotu, dawkę zastosowanego Azotu na ha i na całą powierzchnię uprawy. Pola z dużym nachyleniem terenu powinny również, zawierać informację o dacie przyorania lub zmieszania nawozu naturalnego z glebą. Ewidencja Nawożenia Azotem w eAgronom spełnia te wymogi.

Zobacz nowości w eAgronom: Ewidencja nawożenia azotem zgodna z Dyrektywą Azotanową

Nie wszystkie podmioty są zobowiązane do przedstawienia planu nawożenia azotem. W przypadku gospodarstw uprawnych obowiązek jest nałożony na gospodarstwa o powierzchni użytków rolnych większych niż 100 ha lub 50 ha upraw intensywnych lub posiadających od 60 dużych jednostek przeliczeniowych zwierząt gospodarskich. Choć problem ten dotyczy nielicznej grupy rolników, bo w Polsce 73,4% to gospodarstwa między 1- 10 ha wielkości, to jednak dla tych większych, program azotanowy wymusza nowe podejście do planowania.

Czy rolnicy są gotowi na program azotanowy?

Z badania przeprowadzonego przez eAgronom 66% rolników przyznało, że jeszcze nie prowadzi rejestru stosowania nawozów. 1/3 rolników, którzy zagłosowali w badaniu już zdążyło zastosować się do wymogu lub już wcześniej prowadzili wymagany rejestr.

Jeden z klientów eAgronom – Pan Tomasz Kapuściński – prowadzi gospodarstwo o wielkości 65 ha w województwie pomorskim. Jest użytkownikiem eAgronom od prawie roku i zapytaliśmy go o opinię na temat nowej dyrektywy azotanowej:

Z pewnością nakłada się na Nas Rolników dużo obowiązków odnośnie prowadzenia rejestrów i wymogów dotyczących stosowania środków ochrony roślin, nawożenia mineralnego jak i organicznego.Wcześniej wymagano prowadzenia dzienników z zastosowaniem ŚOR według progu szkodliwości danego patogena, teraz jest Azot, a idąc tym torem, kolejnym krokiem będzie również bilans Fosforu i Potasu.” – Tomasz Kapuściński, Gospodarstwo 65 ha

Jak stworzyć plan nawożenia azotem?

W zależności od typu oraz wielkości gospodarstwa plan nawożenia azotem powinien być przez rolników wykonany na podstawie bilansu azotu lub analizy składu chemicznego gleby. Rolnicy muszą uwzględnić sposób obliczania dawki nawozów azotowych mineralnych w przypadku uproszczonego bilansu azotu lub wykorzystując program nawozowy uwzględniającego wymaga do uproszczonego bilansu azotu. Ważne jest, aby wiedzieć jakie są maksymalne dawki azotu dla danej uprawy (ile znajduję się N w danym nawozie), tak aby stosowane ilości były zgodne z potrzebami pokarmowymi roślin oraz zasobnością danej gleby. Dawki do których rolnik zobowiązał się w Planie Nawożenia Azotem, nie mogą zostać przekroczone.

Oficjalny dokument pokazujący sposób obliczania dla uproszczonego bilansu azotu tutaj.

Plan nawożenia azotem musi być opracowany oddzielnie dla każdej działki rolnej, a gospodarz ma obowiązek przechowywać go przez okres 3 lat po zakończeniu nawożenia wykonanego na podstawie tego planu.

 

Plan nawożenia azotem w eAgronom

Aktualizacja! Plan nawożenia azotem już dostępny w eAgronom. Przewodnik jak stworzyć plan nawożenia azotem w eAgronom: tutaj.

eAgronom może okazać się bardzo pomocny w spełnianiu wymogów programu azotanowego. Przede wszystkim program szacuje ile dana uprawa potrzebuje nawozu. W trakcie planowania zabiegów rolnik widzi jakie ilości danych minerałów P, K, S, Mg oraz N – azotu – zawarte są w danej ilości konkretnego nawozu w przeliczeniu na hektar.

„eAgronom posiada funkcje w której po podaniu na danej działce wyników badania gleby, pH, Fosfor, Potas, Magnez będzie nam sugerował ile składnika potrzebuje dana uprawa, a ile składnika pozostało po roślinie poprzedniej. Dzisiejszego rolnika nie stać na sypanie nawozów tak „po prostu”. O wiele taniej jest wykonać badanie gleby i wiedzieć czego Nasza Ziemia potrzebuje, następnie wpisać to do programu, a eAgronom się zajmie resztę.” –  dodaje Pan Tomasz Kapuściński

Rolnicy, korzystający z programu mogą też od razu porównać ceny kilku różnych produktów do nawożenia i wybrać dla nich najlepszy.  Czasami może się okazać, że produkt, który z pozoru jest droższy, po przeliczeniu składu minerałów, zawiera na przykład więcej siarki, niż inny do którego rolnik musiałby dokupić kolejny nawóz, żeby wyrównać ten brak. Dzięki temu rolnik może ciąć koszty na zakupie nawozów, mając ten sam efekt co wcześniej podczas zbiorów!

Program azotanowy, strach… ma wielkie oczy

Dostosowanie się do nowych wymogów pewnie będzie dużym wyzwaniem dla wielu rolników, jednak posiadając odpowiednie narzędzia,  jak programy do zarządzania gospodarstwem czy kalkulatory nawozowe, będzie to znacznie łatwiejsze. Dodatkowo, może się okazać, że koszty w gospodarstwie rolnym zostaną zmniejszone, a zyski pójdą w górę.

„Bilans Azotu możemy przeprowadzić w eAgronomie bez najmniejszego problemu, wybieramy nawóz i dawkę jaką chcemy, a program automatycznie pokazuje ile czystego składnika jest w nawozie wykorzystane. – mówi Pan Tomasz – Jeżeli uzupełnimy eAgronoma w niezbędne informacje dotyczące naszego gospodarstwa (faktury do magazynu, plan pracy, wyniki badania gleby) to kolejne zimy będziemy spędzać na stokach narciarskich, bo po pierwsze zaoszczędzimy na to pieniądze, a po drugie będziemy mieli na to czas. Nie znając zasobności swoich gleb, nie wydamy ich na sypanie bez potrzeby nawozów. Na początku jest z tym trochę zabawy, ale w końcu od tego rolnik ma zimę. 🙂” – podsumowuje Tomasz Kapuściński.

 

Załóż próbne konto za darmo