Czujniki wilgotności gleby i powietrza na Twoim polu? Dlaczego warto je mieć?

W ostatnim czasie zmienność pogody w Polsce jest zmorą każdego rolnika. Brak opadów śniegu i deszczu, ciepła zima, a potem wiosenne przymrozki i ulewy sprawiają, że walka o dobry sezon jest mocno utrudniona. W takich warunkach z pomocą przychodzą nowe technologie (a konkretniej rolnictwo precyzyjne), które to od dłuższego czasu stawiają na rolnictwo.

Panujące warunki atmosferyczne sprawiają, że rolnicy muszą podejmować decyzje dotyczące dalszych zabiegów z dnia na dzień. Aby te decyzje były bardziej trafne, istotne jest jak najdokładniejsze rozpoznanie sytuacji na polu. W tym wpisie chcemy opowiedzieć wam o czujnikach dokonujących pomiaru temperatury i wilgotności gleby i powietrza. Dlaczego są przydatne? Jak pozwolą zaoszczędzić i podejmować lepsze decyzje? Oraz gdzie je kupić by mieć stały dostęp do danych bez potrzeby wyjazdu na pole?

 

Jak mierzyć wilgotność gleby?

Wilgotność gleby jest jednym z ważniejszych parametrów fizycznych w rolnictwie. Ma ona decydujący wpływ na wzrost roślin. Wilgotność gleby określana jest chwilową zawartością wody w glebie w wagowych bądź objętościowych procentach w stosunku do gleby wysuszonej w temperaturze 105°C.

Ze względu na właściwości gleby, topografię, rodzaj roślinności, ewapotranspirację (obliczanie dziennego parowania) oraz opady, wilgotność gleby ulega zmianom. Gleba zatrzymuje określone ilości wody zależnie od występujących czynników: szybkości, przy której następuje infiltracja do głębszych warstw bądź jej odpływ, temperatury oraz rodzaju roślinności. Chwilowa wilgotność gleby jest wielkością zmienną w szczególności w górnej jej warstwie. W głębszych warstwach nie dochodzi do tak szybkich zmian jak na powierzchni gleby. Z tego względu istotne jest stałe kontrolowanie wilgotności gleby na różnych jej poziomach, ponieważ sytuacja przedstawiająca się jedynie w górnej warstwie może być często myląca i doprowadzać do podejmowania kosztownych dla rolników kroków.

Rolnicy stosują najczęściej pomiary organoleptyczne – dotyk i ocena kondycji rośliny, i na ich podstawie podejmują decyzje o nawadnianiu lub nie. Musimy jednak wiedzieć, że metoda organoleptyczna jest dalece niedoskonała. Po pierwsze, człowiek decyduje na podstawie własnego doświadczenia, nie popartego jakimkolwiek pomiarem bezwzględnym wilgotności w glebie, czyli nigdy naprawdę nie wie, ile jest wody w glebie i jaka jest jej zawartość optymalna dla danej rośliny. Po drugie, często po okresie posusznym opady deszczu zwilżają tylko wierzchnią część poziomu orno-próchnicznego, wiec ocena uwilgotnienia powierzchni gleby może sugerować dostatek wody, podczas gdy 5 cm poniżej warstwy uwilgotnionej występuje przesuszenie profilu glebowego.

By pomiary rolników były bardziej precyzyjne i dawały dokładne dane, na podstawie których będą podejmować trafne decyzje dotyczące nawadniania, warto zastanowić się nad inwestycją w czujniki, które mierzą wilgotność i temperaturę gleby i powietrza.

Czujnik wilgotności i temperatury gleby i powietrza – dlaczego warto je mieć?

Cały czas niewielu rolników ma system wspomagania decyzji, wyposażony w pomiar rzeczywistego deficytu wodnego w glebie. Taki system jest sposobem na racjonalizację nawodnień gleby w strefie korzeniowej roślin. Pomiar wilgotności pozwala ocenić w sposób jednoznaczny bieżącą wilgotność gleby a następnie obliczyć deficyt wody w glebie. Pozwala też na utrzymywanie wilgotności ściśle w zakresie optymalnym dla danego gatunku i odmiany rośliny uprawnej. W nowoczesnych systemach wspomagania nawodnień, czujniki są instalowane na stałe w systemie korzeniowym. W naszych czujnikach pomiar robiony jest w odstępach co 10 minut, a wartości odczytuje się poprzez zintegrowane z nimi aplikacje zainstalowane na komputerach lub smartfonach – takie jak eAgronom. Po zainstalowaniu czujnika można obserwować statystyki z ostatnich 24 godzin, 7 dni, 30 dni albo całego ostatniego roku.

Chcesz mieć wszystkie dane z pola (w tym informacje o wilgotności gleby) w jednym miejscu?

Załóż próbne konto już teraz

Taki system pozwala zarazem na ocenę, ile rzeczywiście jest wody w glebie, jak i na podjęcie decyzji kiedy i ile nawadniać, aby roślina miała optymalne warunki wzrostu, oraz w którym momencie dokonywać zabiegów by były one najskuteczniejsze. Na przykład, warto wiedzieć, że duża wilgotność gleby sprzyja rozpuszczaniu się wapna i przemieszczaniu go w głąb gleby. Dlatego najbardziej efektywne będzie dokonywanie wapniowania w czasie, gdy przez dłuższy czas utrzymuje się duża wilgotność gleby. Takie dane będą dostępne dla rolnika właśnie dzięki czujnikom, które stale mierzą sytuację na polu.

Dodatkowo, “Dotychczasowe doświadczenia w zastosowaniu systemów mierzących rzeczywisty deficyt wodny w glebach, wskazują na bardzo duże korzyści z ich zastosowania. Na przykład w uprawie ziemniaka, dzięki pomiarom bezpośrednim uzyskuje się znaczne wzrosty plonów przy zmniejszeniu porażenia chorobami i oszczędnościach w zużyciu wody, zarówno w stosunku do uprawy nienawadnianej, jak i nawadnianej na podstawie wyliczenia parowania maksymalnego (nawodnienie standardowe)”. – dr inż. Rafał Wawer i dr hab. Jerzy Kozyra (Metody ochrony…2017).

Wilgotność gleby ma też wpływ na pracę maszyn. Jeśli wilgotność gleby jest znaczna, należy wstrzymać się z jakimikolwiek zabiegami. Ruch układu jezdnego ciągnika po takiej glebie powodował będzie degradację jej struktury poprzez zagęszczanie i tworzenie kolejnych kolein.

Zatem, dane z czujnika wilgotności gleby pomagają:

Podejmować trafne decyzje – temperatura gleby i powietrza oraz wilgotność powietrza wskazuje kiedy siać, nawozić oraz pryskać, nawadniać.

Redukować koszty – każda decyzja agronomiczna jest także decyzją finansową – stosowanie nawozów w niewłaściwym czasie, czy wjazd sprzętem rolniczym na wilgotną glebę nie przyniosą zakładanych rezultatów, a narażą rolnika na znaczne straty finansowe.

Oszczędzić czas – nie ma potrzeby jeżdżenia na pole by mierzyć wilgotność (co także generuje koszty). Wystarczy włączyć aplikację i obserwować sytuację na polu na bieżąco.

Lepiej prognozować plony – dane przekazywane przez czujniki umożliwiają obserwację wilgotności i temperatury na przestrzeni długiego czasu. Dzięki temu dużo łatwiej jest oszacować jakie mogą być plony.

Wydajniej pracować – bieżące pomiary wilgotności wskazują czy należy w danym momencie podjąć działania na polu czy nie. Pracownicy i sprzęt mogą w tym czasie zająć się bardziej wydajnymi zadaniami.

Uzyskiwanie wysokich plonów to nie tylko odpowiedni materiał siewny, nawożenie czy ochrona chemiczna, ale również w dużej mierze odpowiednia wilgotność gleby, na której rosną i plonują rośliny. Wilgotność wpływa na strukturę gleby, która to ma kluczowe znaczenie dla podejmowania jakichkolwiek decyzji dotyczących upraw.

Literatura:

Katarína Kollárová, Jozef Krajčo, Marián Plačko, Kazimierz Rutkowski. 2007. Ocena zmienności przestrzennej wilgotnościgleby na podstawie map konduktywności elektrycznej. Inżynieria Rolnicza 6(94).

Rafał Wawer, Jerzy Kozyra (red.). 2017. Metody ochrony i racjonalnej gospodarki wodnej w rolnictwie i na obszarach wiejskich. Fundacja na rzecz Rozwoju Polskiego Rolnictwa.


Dołącz do newslettera i bądź zawsze na bieżąco!